Küresel temiz enerji yatırımları 2,2 trilyon dolara ulaşacak

NET SIFIR HEDEFİ İÇİN 2064 TAHMİNİ Küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 81'inden sorumlu 65 ülkenin değerlendirildiği raporda, bu ülkelerden 56'sının net sıfır emisyon hedeflerine yönelik göstergelerde ilerleme kaydettiği belirtildi. Buna rağmen mevcut ilerleme hızının, Paris Anlaşması kapsamında küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin gerisinde kaldığına dikkat çekildi.

Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde dünyanın net sıfır emisyon hedefine ancak 2064 yılında ulaşabileceği öngörüldü. YENİLENEBİLİR ENERJİ KÖMÜRÜ GERİDE BIRAKTI Yenilenebilir enerji kaynakları, 2025 yılında küresel elektrik üretiminde ilk kez kömürü geride bırakarak en büyük kaynak konumuna yükseldi.

Geçen yıl küresel elektrik üretiminin yüzde 33,5'i yenilenebilir kaynaklardan, yüzde 33,2'si ise kömürden karşılandı. Ayrıca yeni elektrik üretim kapasitesindeki artışın yüzde 99'unun yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlandığı bildirildi.

SERA GAZI EMİSYONLARINDAKİ ARTIŞ YAVAŞLADI Rapora göre temiz enerji teknolojilerinin yaygınlaşması, küresel sera gazı emisyonlarındaki artış hızının düşmesine katkıda bulundu. Emisyonlar 2023 ve 2024 yıllarında yüzde 1,5 artarken, 2025'te artış oranı yüzde 0,7'ye geriledi.

Bu yıl küresel emisyonların yatay seyretmesi, fosil yakıtlardan kaynaklanan karbondioksit emisyonlarının ise yaklaşık yüzde 0,5 azalması bekleniyor. Elektrikli araçların yeni otomobil tescillerindeki payı da 2025'in üçüncü çeyreğindeki yüzde 18 seviyesinden 2026'nın aynı döneminde yüzde 22'ye yükseldi.

Buna karşılık artan elektrik talebi, şebeke altyapısındaki darboğazlar ve enerji politikalarına ilişkin belirsizlikler yeşil dönüşümün hızını sınırlayabilecek faktörler arasında gösterildi. Yapay zeka uygulamaları ve veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacının 2030'a kadar küresel emisyonları yaklaşık yüzde 0,6 artırabileceği tahmin edildi.

Gelişmenin Detayları

ELEKTRİK ŞEBEKESİ VE BATARYA YATIRIMLARI ÖNE ÇIKIYOR Küresel temiz enerji yatırımlarının 2026'da yüzde 6,5 artarak 2,2 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Ancak yatırım alanları arasında farklılaşma öngörülüyor.

Yenilenebilir enerji üretimine yönelik yatırım harcamalarının yüzde 3,6, yaklaşık 25 milyar dolar azalacağı tahmin edilirken elektrik şebekelerine yapılan yatırımların yüzde 21, batarya depolama sistemlerine yönelik yatırımların ise yüzde 36 artması bekleniyor. Batarya depolama kapasitesindeki yıllık ilaveler de önemli ölçüde büyüdü.

Bu kapasite 2015'te 2 gigavatsaat seviyesindeyken 2025'te 300 gigavatsaati aştı. AVRUPA BİRLİĞİ'NDE EMİSYON AZALTIMI YAVAŞLADI Raporda, ülkelerin yeşil dönüşüm performansları arasındaki farkların arttığı belirtildi.

Net sıfır hedeflerine yakınlığı ölçen ilerleme puanları ortalama 2 puan yükseldi. Sıralamanın üst yarısındaki ülkelerde artış 2,6 puan olurken alt yarısındaki ülkelerde 1,3 puanda kaldı.

Avrupa Birliği ülkeleri, en fazla ilerleme kaydeden ilk 10 ülkenin dördünü oluşturdu. Ancak bölgenin sera gazı emisyonlarını azaltma hızında düşüş yaşandı.

AB'de emisyonlar 2025'te yalnızca yüzde 0,2 azalırken önceki dönemlerde yıllık ortalama düşüş yüzde 4 seviyesindeydi. Mevcut eğilimlerin sürmesi halinde AB'nin net sıfır hedefleriyle uyumlu göstergelere 2057 yılında ulaşabileceği öngörüldü.

ABD'DE EMİSYONLAR ARTTI, ÇİN'DE ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN PAYI YÜZDE 50'Yİ AŞTI Rapora göre ABD'de sera gazı emisyonları 2025 yılında yüzde 2,2 yükselerek üst üste ikinci kez arttı. Bu gelişmede elektrik talebindeki yükseliş ve kömürden elektrik üretiminin yüzde 13 artması etkili oldu.

Çin'de ise emisyon artışı sıfıra yakın seviyeye gerilerken elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payı yüzde 50'yi aştı. KARBON GİDERİM TEKNOLOJİLERİNE 1,4 TRİLYON DOLARLIK MALİYET Raporda, küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin yükselmesiyle atmosferden karbondioksit uzaklaştıran teknolojilerin önem kazandığı belirtildi.

İddialı iklim senaryolarına göre 2050 yılına kadar her yıl yaklaşık 9 milyar ton karbondioksidin atmosferden uzaklaştırılması gerekiyor. Mevcut ulusal taahhütler ise 4 milyar tonun altında bir kapasiteye karşılık geliyor.

Yeni nesil karbon giderim teknolojilerinin gerekli ölçeğe ulaştırılmasının yıllık 500 milyar dolar ile 1,4 trilyon dolar arasında maliyet oluşturabileceği tahmin ediliyor. Raporda, bu teknolojilerin emisyon azaltımının alternatifi değil, tamamlayıcısı olması gerektiği vurgulanıyor.