Lahey'in mahkum ettiği tek kadındı. Bosnalı Sırp Plavsic öldü

Bosna Savaşı sırasında Boşnak ve Hırvatlara yönelik zulüm politikasındaki rolünü kabul eden ve savaş suçundan hüküm giyen eski Bosnalı Sırp lider Biljana Plavsic, 96 yaşında Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da öldü. Bosnalı Sırp kamu yayıncısı RTRS televizyonunun haberine göre Belgrad'da yaşamını yitiren Plavsic'in cenazesi, Bosna Hersek'teki iki entiteden biri olan Sırp Cumhuriyeti'nin idari merkezi Banja Luka'da toprağa verilecek.

Savaş dönemindeki uzlaşmaz ve tavizsiz tutumu nedeniyle "Demir Leydi" olarak anılan Plavsic, Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) tarafından mahkum edilen tek kadın profiliydi. Plavsic aynı zamanda 1990'lardaki Balkan savaşlarında işlenen vahşetin sorumluluğunu kabul eden en üst düzey eski Yugoslav yetkili olarak kayıtlara geçti.

Hakkında gizli bir iddianame hazırlandığını öğrendikten sonra 2001 yılında Birleşmiş Milletler mahkemesine teslim olan Plavsic, 1992-1995 yılları arasındaki savaşta Boşnak Müslümanlar ile Hırvatlara yönelik zulüm kampanyasında öncü rol oynadığını itiraf etti. Mahkeme, bu itirafın ardından 2003 yılında Plavsic'i 11 yıl hapis cezasına çarptırdı.

İsveç'teki bir cezaevinde cezasının üçte ikisini çektikten sonra 2009'da erken tahliye hakkı kazanan eski lider, siyasete mesafeli durduğu Belgrad'a dönerek burada yaşamını sürdürdü. Bosna'da yaklaşık 100 bin kişinin hayatına mal olan ve 2,2 milyon insanı evinden eden savaş sırasında biyoloji profesörü olan Plavsic, Sırp milliyetçisi kimliğiyle biliniyordu.

Savaş zamanı lideri Radovan Karadzic'in yakın çevresinde yer alan ve daha sonra müebbet hapis cezası alacak olan Karadzic ile ortak hareket eden Plavsic, Sırp olmayan halkların hedef alınmasını açıkça savunmuştu. Plavsic, Sırp olmayan unsurların temizlenmesini bir savaş suçu değil "doğal bir olgu" sözleriyle nitelemişti.

Dayton Barış Anlaşması'nın ardından 1996 yılında uluslararası toplumla işbirliğine yönelen Plavsic, radikal bir çizgi değişikliğine gitti. Milliyetçilerin kalesi Pale'den uzakta, Banja Luka'yı merkez haline getirerek eski şahin müttefiklerine karşı muhalefetin başına geçti.

1996-1998 yılları arasında Sırp Cumhuriyeti başkanlığı görevini yürüten Plavsic, Batı yanlısı bir tutum benimsedi. Partisinin 2000 yılındaki yerel seçimlerde yaşadığı oy kaybının ardından siyasetten çekilmeye başlayan Plavsic, aynı yılın aralık ayında Bosnalı Sırp parlamentosundaki milletvekilliği görevinden istifa etti.

Eski Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik, Plavsic'in ölümünün ardından X hesabından yaptığı açıklamada, "Onun ölümü, Sırp Cumhuriyeti'ni kurma yolundaki mücadelenin, fedakarlıkların ve büyük zorlukların yaşandığı dönemi bir kez daha hatırlatıyor" değerlendirmesinde yer verdi.. Aynı zamanda analitik çerezler de kullanıyoruz..