Güzellik uğruna ölümcül risk: Ambalaja bile güvenmeyin! Mutlaka bu bilgileri isteyin

Antalya’da merdiven altı ve yetkisiz kişilerce yapıldığı değerlendirilen botoks uygulamaları sonrasında 16 kişinin şiddetli zehirlenme belirtileriyle hastaneye kaldırılması, gözleri yeniden estetik ve tıbbi müdahalelerin güvenliğine çevirdi. Estetik ya da tedavi amaçlı yapılan enjeksiyonların ardından kısa süre içinde konuşma güçlüğü, yutkunma bozukluğu ve nefes darlığı gibi ağır nörolojik semptomlar geliştiren hastalar acil servislere başvurdu.

Tedavileri hastanede devam eden vakaların sağlık durumlarının ciddiyetini koruduğu bildirilirken, yaşanan bu kriz halk sağlığı açısından büyük bir tehdidi ve denetimsizlik tartışmalarını bir kez daha gündeme taşıdı. DÜNYADAKİ EN GÜÇLÜ NÖROTOKSİNLERDEN BİRİ Halk arasında basit bir estetik dokunuş veya zayıflama/terleme tedavisi olarak görülen botoks, özünde Clostridium botulinum adlı bakteriden elde edilen ve dünyadaki en güçlü nörotoksinlerden biri olan botulinum toksinini içeriyor.

Uzmanlar; merdiven altı kliniklerde kullanılan ne olduğu belirsiz, ruhsatsız veya kaçak ürünlerin yanı sıra yetkisiz kişilerce yapılan hatalı doz uygulamalarının solunum kaslarını felç ederek ölüme kadar varabilen iatrojenik botulizme yol açabileceği konusunda kritik uyarılarda bulunuyor. Son vakalar, estetik kaygılarla hareket eden vatandaşların sağlıklarını ve hayatlarını nasıl büyük bir risk altına attığını gözler önüne sererken, denetimlerin artırılması ve sahte ürünlerle mücadele edilmesinin gerekliliği bir kez daha vurgulanıyor.

"DOZ KONTROLSÜZLÜĞÜ VE BULAŞ HAYATI TEHDİT EDİYOR" Yaşanan krizin ardından süreçle ilgili önemli açıklamalarda bulunan Dermatoloji Uzmanı Dr. Makbule Dündar, Antalya’daki vakada çok büyük olasılıkla kaçak veya sahte botoks içeriğinin ehil olmayan eller tarafından yanlış noktalara ya da fazla miktarda enjekte edilmesi sonucu bu durumun ortaya çıktığını belirtti.

Doğru, ehil ellerde ve standartlara uygun şekilde yapıldığında işlemin sadece enjekte edildiği kas içerisinde kalarak etki gösterdiğini belirten Dr. Dündar, sahte ve kaçak ürünlerdeki ölümcül riski şu sözlerle dile getirdi: "Botoksun sistemik yan etkilerinin ortaya çıkmasında, kullanılan ürünün sahte veya kaçak olması oldukça önemli bir risk faktörüdür.

Çünkü bu ürünlerin gerçek standart dozajı stabil olmamaktadır. Günümüzde yurt dışından, özellikle kaçak olarak gelen farklı ülkelere ait birtakım botoks ürünleri bulunuyor.

Buradaki en büyük sorun, o şişenin içerisinde belirtilen ünitenin çok daha üzerinde botoks bulunmasıdır. Yani bazı içeriklerde standart bir ünite hesabı söz konusu değildir." Üretim şartlarının ve hijyenin de kritik önemde olduğunu vurgulayan Dündar, dışarıdan mikroorganizmaların bulaşması anlamına gelen kontaminasyon riskine dikkat çekti.

Standart bir botoksun bile doğru sulandırma ve saklama koşullarına uyularak yapılması gerektiğini hatırlatan uzman isim, "Orijinal ve standart bir botoksu bile ehil olmayan kişilere uygulattığınız takdirde risk altındasınız. Yanlış miktar ve yanlış bölge seçimi sistemik komplikasyonlara yol açar" dedi.

Dr. Dündar ayrıca, nöromüsküler ve otoimmün hastalığı olan kişilere botoks yapılmasını önermediklerini, bu nedenle uygulamanın kişiye özel ve uzman hekimlerce yapılması gerektiğini ifade etti.

"İLK 48 SAAT HAYATİ ÖNEME SAHİP" Botoks zehirlenmesinin belirtilerinin zamanlaması hakkında bilgi veren Dr. Makbule Dündar, ilk belirtilerin nadiren ilk saatlerde görüldüğünü aktardı.

Süreci gün gün detaylandıran Dündar, şu kronolojik tabloya dikkat çekti: İlk 1- 3 gün: Göz kapaklarında düşme, çift görme, konuşma bozuklukları ve kas gücünde değişiklikler. 4- 14 gün: Yutma güçlüğü, yaygın kas güçsüzlüğü ve solunum kaslarının etkilenmesi. 2- 4 hafta: Daha nadir de olsa geç başlangıçlı toksin etkileri. Zehirlenme belirtileri gösteren kişilerin vakit kaybetmemesi gerektiğini vurgulayan Dündar, "Belirtilerin ilk ortaya çıkmasından itibaren yaklaşık 48 saat içerisinde antitoksin uygulanması, özellikle hastanın hayatını kurtarmak açısından çok önemlidir" diyerek uyardı.

Dündar, solunum güçlüğü gelişen hastaların hastanede yatarak tedavi edildiğini, solunumun güvence altına alındığını, acilen antitoksin uygulandığını ve hastanın hastane ortamında takip edildiğini de ekledi. SAHTE ÜRÜN UYARISI: AMBALAJA GÜVENMEYİN!

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun (TİTCK) 7 Şubat 2024 tarihli uyarısını hatırlatan Dr. Dündar, sahte ve ruhsatsız ürünlerde doz farklılığı, steril olmama, içerik belirsizliği ve soğuk zincir kırılması gibi büyük tehlikeler olduğuna değindi.

Hastaların kendilerine uygulanan ürünü İlaç Takip Sistemi (İTS) üzerinden üzerindeki karekodla kontrol edebileceklerini belirten uzman isim, ambalajların dahi taklit edilebildiğini söyleyerek şüpheli durumları şöyle sıraladı: "Piyasa koşullarına göre açıklanamayacak derecede düşük fiyatlarla işlem yapılması, hasta sorduğunda ürün adı, üretici ve seri numarası bilgilerinin ısrarla gösterilmemesi, ambalaj ve flakonlardaki parti numaralarının uyuşmaması, son kullanma tarihinin silinmiş veya değiştirilmiş olması, ürünün kaynağı ve saklama koşulları hakkında yeterli yanıt verilmemesi ve işlemin sağlık kuruluşu dışında yapılması büyük bir şüphe uyandırmalıdır." DENETİMLER SIKLAŞTIRILMALI, KAMU VE KOLLUK BİRLİKTE HAREKET ETMELİ Antalya’da yaşanan bu acı tecrübenin ardından yasal denetimlerin artırılması gerektiğine değinen Dr. Makbule Dündar; kamu otoritelerinin risk odaklı ve düzenli denetimler yapması, ruhsatsız merdiven altı yerlerin ve güzellik merkezlerinin sıkı takibe alınması gerektiğini ifade etti.

Klinik çalışanlarının ve hekimlerin de ürün güvenliği protokollerine uyması, acil müdahale kitlerini hazır bulundurması ve hastaları şeffaf şekilde bilgilendirmesi gerektiğini kaydetti. İŞLEM YAPTIRMADAN ÖNCE MUTLAKA BU BİLGİLERİ İSTEYİN Vatandaşların sağlıklarını korumak adına atması gereken adımları özetleyen Dr.

Dündar, botoks yaptırmayı düşünen veya işlemini tekrarlamak isteyenlere şu kritik tavsiyelerde bulundu. İşlemi yetkili sağlık kuruluşunda yaptırın: Evlerde, güzellik salonlarında ve kayıt dışı merkezlerde enjeksiyon yaptırmaktan kesinlikle kaçının.

Ürünün kaynağını sorgulayın: Uygulayıcıdan ürünün adını, üreticisini ve kutusunu göstermesini isteyin. Sadece ambalaja güvenmeyin.

Uygulayıcının yetkisini doğrulayın: İşlemi yapacak kişinin uzman bir hekim olduğundan emin olun. Sağlık geçmişinizi eksiksiz paylaşın: Mevcut hastalıklarınızı, kullandığınız ilaçları hekiminize mutlaka bildirin.

Aşırı düşük fiyatlara kanmayın: Piyasa ortalamasının çok altındaki fiyatlara ve belirsiz vaatlere karşı uyanık olun. UYGULAMA SONRASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER: Enjeksiyon bölgesinde hafif ağrı, kızarıklık ve morarmanın normal kabul edildiğini belirten Dündar, aşağıdaki acil durum semptomları görüldüğünde zaman kaybetmeden harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı: "Nefes darlığı ve nefes almada güçlük, yutma güçlüğü veya tükürüğü yutamama, konuşmanın peltekleşmesi, sesin belirgin şekilde değişmesi, ilerleyici ve yaygın kas güçsüzlüğü, çift görme ve göz kapağında düşme durumlarında mutlaka hekiminizle iletişime geçin.

Nefes alma veya yutma güçlüğü varsa vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ni arayın." Dermatoloji Uzmanı Dr. Makbule Dündar, hayati uyarısını şu üç temel kural ile tamamladı: "Güvenli botoks uygulaması üç ana temele dayanır: Yetkin hekim, yasal ve izlenebilir ürün, uygun sağlık kuruluşu."