10 haftadır ortada yoktu, "Öldü" diyenler bile vardı. Kamerun'un yaşlı lideri ülkesine döndü

Kamerun'da 93 yaşındaki Cumhurbaşkanı Paul Biya, yurt dışındaki 10 haftalık aranın ardından başkente döndü. Yasal düzenlemeyle getirilen cumhurbaşkanı yardımcılığı makamı nisan ayından bu yana boş.

Kamerun'da 93 yaşındaki Cumhurbaşkanı Paul Biya'nın yurt dışındaki 10 haftalık sürecin ardından ülkeye dönmesi, kabine değişikliği ve cumhurbaşkanı yardımcılığı ataması beklentilerini artırdı. Biya'nın 20 Ağustos'taki dönüşünün üzerinden haftalar geçmesine rağmen söz konusu makamlara henüz herhangi bir görevlendirme yapılmadı.

Nisan ayında anayasada yapılan değişiklikle cumhurbaşkanı yardımcılığı makamı yeniden ihdas edilmiş, ancak Biya göreve kimseyi atamamıştı. 31 Aralık 2025 tarihli ulusa sesleniş konuşmasında "gelecek günlerde" yeni hükümetin kurulacağını vadeden Biya'nın bu taahhüdünün üzerinden dokuz aydan uzun süre geçti. Veraset mekani̇zmasi nasil i̇şli̇yor?Parlamentoda kabul edilen ve 14 Nisan'da yürürlüğe giren 2026/002 sayılı Kanun, 1972 yılında kaldırılan cumhurbaşkanı yardımcılığı makamını yeniden tesis etti.

İlgili yasal düzenleme, cumhurbaşkanına yardımcı atama ve görevden alma yetkisi tanıyor. Anayasa değişikliği uyarınca, cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya kalıcı iş göremezlik nedeniyle boşalması halinde cumhurbaşkanı yardımcısı geçici olarak görevi devralıyor.

Gelişmenin Detayları

Bu kişi, yedi yıllık görev süresinin kalan kısmını anayasal koşullar çerçevesinde tamamlıyor. Düzenleme resmi bir halefiyet mekanizması öngörürken, atama yetkisini tamamen Biya'nın takdirine bırakıyor ve işlem için herhangi bir zaman sınırı koymuyor.

DEVLET TELEVİZYONUNA TESLİM EDİLEN SAHTE KARARNAME Haziran ayında kimliği açıklanmayan bir kişi, başkent Yaounde'deki devlet yayıncısı Cameroon Radio Television (CRTV) binasına cumhurbaşkanı yardımcısı atandığı iddia edilen mühürlü bir zarf teslim etti. Devlet gazetesi Cameroon Tribune'de 1 Temmuz'da yer alan hükümet açıklamasına göre, belgenin üzerinde cumhurbaşkanlığı resmi mühürleri ile Biya'ya atfedilen bir imza yer aldı.

CRTV iddiayı yayımlamazken, belgenin resmi kanallardan çıkmadığını belirten hükümet, evrakı getiren şahsın gözaltına alındığını ve adli tahkikat başlatıldığını duyurdu. Washington merkezli Afrika Kurumsal Konseyi Yöneticisi Jude Mutah, El Cezire kanalına yaptığı açıklamada, kamuoyunun akşam bültenlerine gösterdiği ilginin siyasi değişim beklentisinden kaynaklandığını, net bilgi eksikliğinin söylentileri beslediğini kaydetti.

Ulusal Uzlaşma Partisi lideri ve muhalif siyasetçi Cabral Libii ise yardımcılık atamasının yönetim güvenliği anlamına geldiğini belirterek, yetkin bir ismin görevlendirilmesinin süreci tıkayan yetki mücadelelerini azaltabileceğini savundu. SİYASİ BELİRSİZLİK SÜRÜYOR Kamerun, yönetimdeki bu belirsizliğin yanı sıra İngilizce konuşulan bölgelerdeki ayrılıkçı çatışmalar ve Çad Gölü Havzası civarında Boko Haram bağlantılı silahlı eylemlerle mücadele ediyor.

Fitch Solutions bünyesindeki BMI kuruluşunun ülke riski analisti Jason Healy, siyasi liderlikteki netlik eksikliğinin yatırımcı güvenini zedeleyebileceğini ve uzun vadeli büyük projeleri olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

El Cezire'ye konuşan Healy, takvimin geciktirilmesinin Biya'nın yetkiyi kendi kontrolünde tutma hesabından kaynaklanabileceğine işaret etti. Yurttaşlık İnovasyonu ve Topluluk Çözümleri Politika Laboratuvarı Direktörü Mbi Aziseh Azimboh da uzun süren belirsizliğin hükümetin karar alma mekanizmasını yavaşlattığını, yapısal reformları geciktirdiğini ifade etti.

Hükümet sözcüsü ve İletişim Bakanı Rene Emmanuel Sadi, ağustos ayında RFI'a verdiği demeçte, yeni hükümeti kurma ve zamanını belirleme yetkisinin cumhurbaşkanına ait olduğunu söylemişti. Sadi, Biya'nın bu denli yüksek bir makamı bir vatandaşa tevdi ederken zaman kullanmasının olağan karşılanması gerektiğini dile getirmişti.

İktidardaki Kamerun Demokratik Halk Hareketi akademisi koordinatörü Elvis Ngolle Ngolle de vatandaşların kaygılarını meşru gördüklerini ancak cumhurbaşkanının anayasal yetkisini istediği zaman kullanabileceğini belirtti.